1. Trả lại ngay sức khỏe cho cây
Đây là công việc đầu tiên mà hầu hết các gia đình có kinh nghiệm trồng nhãn lồng Hưng Yên thực hiện ngay sau khi thu hoạch nhãn bởi sau khi thu hoạch quả, đây là thời gian cây nhãn bị tổn thương và yếu nhất trong năm. Do đó, muốn tạo đà cho vụ sau thì việc đầu tiên cần làm đó là tỉa cành, tạo tán, chăm sóc để trả lại sức khỏe cho cây. Công việc này đóng một vai trò hết sức quan trọng giúp đảm bảo sự phục hồi, sinh trưởng và phát triển của cây sau 5 – 6 tháng nuôi quả, đồng thời “tiếp sức” cho cây để ra quả vụ sau. Việc tỉa bớt cành yếu, tạo tán nhằm mục đích để cây phân hóa mầm nhanh. Sau đó là xới, xáo gốc và vệ sinh sạch sẽ vườn rồi cho cây nhãn “ăn”. Thức ăn cho cây được nhiều gia đình lựa chọn đó là phân npk bổ sung thêm trung vi lượng như npk Mỹ Việt: 16-16-8+TE, 20-20-15+TE hoặc 20-5-5. Sau khoảng 2 tuần, cây sẽ phát triển bộ rễ mới và bắt đầu phân hóa mầm.
Việc chăm sóc cây đúng cách để trả lại sức cho cây càng nhanh thì càng kích thích cây phát triển mầm sớm. Muộn nhất đầu tháng 10 cây phân hóa mầm tức là đã làm đúng cách.
2. Cây phải được “ngủ đông” đủ 60 ngày
Cũng có gia đình lựa chọn cách bón dưới gốc sau khi đã vệ sinh cây và vườn bằng phân đạm định kỳ mỗi tháng một lần theo định lượng (mỗi cây cho 1 tạ quả thì bón 1 – 1,5 kg đạm). Công việc này thường được giới hạn đến hết tháng 9 âm lịch. Sau đó, khoảng tháng 10 – 11 (âm lịch) tuyệt đối không được động chạm gì đến cây mà phải để cây “ngủ đông” đủ 60 ngày. Đây sẽ là thời gian để cây nhãn tích lũy chất dinh dưỡng. Sau thời gian đó, khi cây đã “ăn no, ngủ kỹ” lấy lại đủ “sức” thì hãy “đánh thức” cây bằng cách kích cây phát triển mầm hoa, đồng thời quan sát cây, cành để có thể khoanh vùng những cành muốn cho ra hoa.

3. Cắt chùm, cành khi cây quá sai trong thời kỳ quả non
Một cách vô cùng hữu hiệu khác để giúp cây nhãn không rơi vào tình trạng năm được mùa, năm thất thu đó là chăm sóc nhãn khi ở giai đoạn quả non. Những người trồng nhãn phải chú ý quan sát, cây đủ sức “gánh” bao nhiêu nhãn khi thu hoạch thì để lượng quả non tương ứng, không được để cây chịu quá 10%. Cách đơn giản nhất để thực hiện giảm gánh nặng cho cây đó là cắt cả chùm quả hay cành. Phương pháp này còn giúp những cành bị cắt lên chồi non mới, làm cơ sở để ra hoa, đậu quả sang năm. ngoài ra, cần chú ý bổ sung thêm nguồn dinh dưỡng cân đối và đầy đủ cho cây nhãn trong thời kỳ này như Đạm nhiều để nuôi dưỡng trái và Kali cao để phát triển kích thước quả tối đa và tăng độ dày cơm, cho trái thơm. Gợi ý nhà nông có thể dùng npk Mỹ việt 18-8-16+TE sẽ cho năng suất cao như ý.

1. TÌNH TRẠNG MÙA MƯA TẠI MIỀN NAM:
Thông thường màu mưa Nam bộ kéo dài 6 tháng, bắt đầu vào đầu tháng 5 đến hết tháng 10. Lượng mưa phân bổ không đều, thấp nhất là tháng 5 (từ 160-200 mm) tăng dần đến giữa tháng 8 thì giảm lại nhường chỗ cho hạn bà chằn sau đó mưa mạnh và nhiều hơn đạt đỉnh cao vào tháng 9 (từ 280-360 mm), đến tháng 11 lượng mưa chỉ bằng hoặc ít hơn tháng 5 và chuyển dần sang mùa khô.
Mưa tháng 5, tháng 6 vửa đủ thỏa cơn khát qua mấy tháng mùa khô nhưng cũng không đến nỗi quá nhiều để gây nên ngập úng, và đây là thời gian tốt nhất để bắt đầu trồng mới, cải tạo, bồi bổ chăm sóc vườn cây trái như bón phân, tỉa cành.

2. BÓN VÔI CHO ĐẤT, KHỬ CHUA, CUNG CẤP CANXI CHO CÂY:
Theo PGS.TS Nguyễn Bảo Vệ (ĐH Cần Thơ): “Đây là thời điểm sinh trưởng và phát triển mạnh của hầu hết các loại cây nên cây cần nhiều dinh dưỡng nhưng lúc này chỉ nên bón phân vô cơ mà không nên bón hữu cơ, vì bón phân hữu cơ, nhất là hữu cơ chưa hoai mục, thì sẽ xảy ra quá trình phân hủy hữu cơ của vi sinh vật. Sự phân hủy này sẽ tiêu hao không khí trong đất và dễ làm cho rễ cây thiếu không khí. Việc bón phân vô cơ tùy theo từng giai đoạn của cây, nếu cây đang mang trái thì cần nhiều đạm và kali, nếu thúc ra đọt thì cần nhiều đạm và lân. Hiện nay, trên thị trường nhiều công ty đã sản xuất nhiều chủng loại phân bón chuyên dùng cho cây ăn trái nên bón theo khuyến cáo của nhà sản xuất ghi trên bao bì. Với những vườn điều khiển cho cây ra trái nghịch vụ thì cần ngay các công việc hãm tỉa. Việc bón phân vào mùa mưa cần chống lại sự rửa trôi bằng cách xới xáo nhẹ vườn trước lúc bón. Rất cần thiết bón thêm 500 kg vôi cho mỗi ha vì ngoài tác dụng giải phóng các dinh dưỡng bị keo đất giữ chặt, hoá giải các độc tố trong đất còn có ý nghĩa cung cấp Canxi trực tiếp cho cây, chất lượng trái ngon hơn.

Vào cuối tháng 8, đầu tháng 9 thường có mưa lớn, mưa nhiều và nước trên sông Tiền, sông Hậu cũng lên cao nên phải chuẩn bị cho việc chống úng. Phải đảm bảo mực nước ở mương phải thấp hơn mặt liếp 0,6 m. Khi mưa liên tục cần thiết phải đào rãnh phụ sâu 40 cm để dẫn nước mưa thoát nhanh từ liếp ra mương. Phải gia cố bở bao, sên vét mương, chuẩn bị máy bơm để sẵn sàng chống úng. Vào mùa mưa, cỏ là những bơm sinh học làm tầng đất sâu mau khô ráo. Do đó, không nên diệt mà chỉ cắt thấp bớt.
3. BỔ SUNG THÊM TRUNG VI LƯỢNG:
Đây cũng là thời điểm cần bổ sung vi luợng cho những vườn cây đã lâu năm. Với các nguyên tố dinh dưỡng đại lượng NPK thì chuẩn đoán dựa vào lá già, còn với vi lượng thì việc chuẩn đoán dựa vào lá non. Khi thiếu vi lượng, lá non của cây có những triệu chứng điển hình như sau:
– Thiếu kẽm (Zn): Cây có biểu hiện đặc trưng là thịt lá ngả sang màu vàng, còn gân lá vẫn xanh (tương tự bệnh vàng lá gân xanh Greening trên cây có múi), lá nhỏ hơn, nhọn hơn, các đốt lá ngắn lại nên các lá mọc xoắn tít với nhau.
– Thiếu Măng gan (Mn): Lá cũng vàng và gân lá cũng xanh gần giống với biểu hiện thiếu kẽm. Nhưng có sự khác biệt rõ nhất là thiếu Mn sẽ không làm cho lá nhỏ, nhọn lại và các đốt cũng không bị ngắn lại.
– Thiếu Sắt (Fe): Lá non mất diệp lục tố không còn màu xanh.
– Thiếu Đồng (Cu): Lá non biến dạng, lá dài ra.
– Thiếu Bo (Bo): Trên các lá non không biểu hiện triệu chứng nhưng sẽ làm cho trái cây vàng sớm, thỉnh thoảng xuất hiện trái dạng đá.
Khắc phục hiện tượng thiếu vi lượng rất dễ bằng cách sử dụng các muối sun phát của chúng như là ZnSO4, CuSO4, MnSO4, FeSO4. Những hóa chất này đều có bán ngoài thị trường với giá rất rẻ, có thể hòa với nước để phun lên lá với liều lượng 2gr/lít (32 gram/bình 16 lít). Tuy nhiên lượng khuyến cáo đấy chỉ có tính tham khảo. Để chắc ăn không bị phun nhiều quá gây cháy lá hoặc ít quá không áp phê thì nhà vườn phải tự tay thử với liều lượng tăng dần và quan sát phản ứng cây sau 3 ngày.

4. PHUN NƯỚC RỬA CÂY SAU MỖI CƠN MƯA ĐẦU MÙA:
Theo TS Nguyễn Văn Hòa, PVT Viện CAQ Miền Nam, mùa mưa đến sẽ làm giảm sâu hại nhưng gia tăng bệnh hại trên cây nhất là các bệnh do nấm như thán thư, thối trái, thối rễ. Nếu vườn thâm canh thì sau mỗi cơn mưa phải dùng nước tưới phun để rửa cây, nếu cây đã lớn thì có thể trèo lên cây, hoặc ngoắc vào sào để rung để làm sạch nước mưa. Theo TS Hòa, môi trường nước mưa rất thích hợp cho nấm thán thư và nấm thối trái phát triển mạnh. Bào tử của những nấm này cũng thường bám vào trên mặt lá, cành, bởi vậy việc phun tưới nước hoặc rung cây để rửa nước mưa vừa có tác dụng loại bỏ môi trường thích hợp của nấm vừa làm cho bào tử theo nước xuống đất. Đây là việc làm đơn giản nhưng hiệu quả để hạn chế nấm bệnh.

1. Bón phân lót là gì? tại sao phải bón phân lót.
Bón lót là bón phân vào đất trước khi gieo trồng đối với cây hàng năm.
Còn đối với cây lâu năm, bón lót bao gồm cả việc bón phân trước khi trồng và bón phân vào giai đoạn cây ngừng sinh trưởng trong năm, bón phân phục hồi cây sau khi thu hoạch.
Bón lót thường được tiến hành trước khi cày bừa làm đất, hoặc trước khi bừa lần cuối trước khi gieo cấy.
Trong một số trường hợp, dùng phân bón xử lý hạt giống trước khi gieo cũng được coi là bón lót.
Sử dụng các loại phân đó để bón lót có tác dụng nâng cao hiệu quả của phân bón, nâng cao năng suất cây trồng, trong khi đó, độ phì nhiêu của đất tăng lên, độ thoáng khi tăng, đất tươi xốp, ổn định lâu dài mà cây có thể sử dụng lâu năm.

2. Nên bón lót loại phân gì? Lượng bón lót là bao nhiêu?
Lượng phân dùng để bón lót phụ thuộc vào loại phân bón, tính chất của đất đai, mùa vụ trong năm và loại cây trồng. Thường phân hữu cơ, phân lân được dùng với lượng lớn cho bón lót, trong khi đó phân đạm, phân kali chỉ bón lót một phần
Đất có thành phần cơ giới nặng, giàu mùn thì có thể bón lót với lượng lớn hơn, trong khi đó đất có thành phần cơ giới nhẹ nghèo mùn nên bón lót ít hơn nhằm hạn chế hiện tượng mất dinh dưỡng do quá trình rửa trôi
Các loại cây trồng ngắn ngày cần tập trung bón lót nhằm tạo điều kiện cho cây có đủ thời gian hút dinh dưỡng.
Bón lót sử dụng các loại phân cần thiết có một thời gian nhất định để chất dinh dưỡng chuyển hoá thành dạng dễ tiêu cây trồng mới sử dụng được như phân chuồng, phân xanh, phân rác, phân lân, phân gà. Tuy nhiên bón lót vẫn sử dụng một phần phân dễ tan như phân đạm, phân kali.
Các loại phân bón lót được sử dụng:
– Phân có hàm lượng hữu cơ cao: Phân dùng bón lót chủ yếu là phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh. Phần lớn là phân gia súc (phân chuồng) đã ủ hoai mục và phân hữu cơ chế biến. Ngoài việc cung cấp chất dinh dưỡng, phân hữu cơ còn làm cho đất tơi xốp, giúp tăng cường hoạt động cho hệ vi sinh vật có ích trong đất, để phát huy tác dụng này cần bón lót sớm, trước hoặc ngay khi chuẩn bị gieo trồng.
Phân bón mỹ việt đã nghiên cứu kỹ sản phẩm hữu cơ 3 con gà với hàm lượng hữu cơ cao phù hợp cho các loại đất trồng, cây trồng sau mỗi mùa vụ, đảm bảo tăng hiệu quả sử dụng phân bón, tăng năng suất cây trồng, mang đến vụ mùa bội thu cho nhà nông.
– Vôi hoặc chất cải tạo đất, điều hòa pH đất: Là một loại phân dùng bón lót, đặc biệt đối với các vùng đất bị chua phèn hoặc các rau ăn quả lâu năm.

Tại sao lại phải đặt vấn đề quản lý nước cho cây ăn trái trong mùa khô? Theo dự báo khí tượng thủy văn thì năm nay có thể bị hạn hán hơn mọi năm. Và thực tế hiện nay, vào những ngày cuối tháng 2 dương lịch mà ngay cả đồng bằng Sông Cửu Long hạn đã xuất hiện nhiều nơi. Ở Miền Trung có nơi trâu bò không có cỏ mà gặm, thiếu nước để uống. Nắng nhiều, nhiệt độ cao, lượng bốc hơi nước cũng cao, thì hạn hán là điều không thể tránh khỏi. Vì vậy cây ăn trái nói riêng và cây trồng nói chung sẽ thiếu nước rất nghiêm trọng. Tuy nhiên trong bài này chúng tôi chỉ giới hạn việc quản lý nước cho cây ăn trái.

Vì sao như vậy? Vì mùa khô nhiều loại cây ăn trái như sầu riêng, vú sữa, xoài, nhãn và muộn hơn nữa là chôm chôm đang và sẽ ra hoa kết trái. Thiếu nước thì hoa trái sẽ rụng nhiều, chất lượng trái sẽ kém, nông dân sẽ mất mùa. Ta biết rằng cả đồng bằng Sông Cửu Long và miền Đông Nam bộ có đến 397.132 ha cây ăn trái các loại. Riêng các tỉnh miền Đông Nam bộ có đến 128.361 ha. Nếu theo cách tính toán của các nhà vườn thì 1 ha cây ăn trái có thu nhập gấp khoảng 4-5 lần 1 ha lúa. Như vậy số 128.361 ha cây ăn trái các loại ở miền Đông Nam bộ vào năm thuận trời sẽ có giá trị bằng khoảng 600.000 ha lúa. Một khối lượng vật chất không nhỏ. Ta biết rằng, các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long diện tích cây ăn trái nhiều nơi nằm gần sông rạch, cũng còn có điều kiện dùng nước triều lên xuống để tưới. Nhưng ở các tỉnh miền Đông, trong mùa khô có nơi nước dùng cho sinh hoạt còn chưa đủ lấy đâu đủ nước để tưới cây? Vậy trong hoàn cảnh khô hạn, thiếu nước, ở các tỉnh miền Đông Nam bộ, việc quản lý nước như thế nào thì có hiệu quả nhất? Ta đã biết các nhà vườn đã thông thạo việc tưới nước cho cây ăn trái. Trừ các nhà nghèo, có số lượng cây ăn trái không đáng kể, các nhà vườn trồng diện tích cây ăn trái nhiều đã có thiết bị tưới nước khá đồng bộ. Hầu hết các hộ như vậy dùng bơm lấy nước từ giếng hay ao, hồ gần nhà, tưới phun lên cây và lên gốc hay lên luống. Nếu có đủ nước thì cách tưới này rất hợp lý. Vì vừa làm mát cây, thay đổi tiểu khí hậu của vườn cây, vừa đủ ẩm trong đất cho cây sử dụng. Nhưng nếu trong vùng có nhiều người sử dụng cách tưới như vậy vào mùa khô cũng khó có đủ nước để tưới. Một số hộ có điều kiện đã sử dụng phương pháp tưới nhỏ giọt cho cây. Phương pháp này vốn đầu tư ban đầu tương đối lớn, nhưng hiệu quả sử dụng nước rất tốt. Lượng nước cần tưới ít hơn và có thể sử dụng trong điều kiện trời khô hạn kéo dài. Có một phương pháp quản lý nước có hiệu quả hơn 2 phương pháp trên là chỉ tưới nước vào gốc cây rồi dùng rơm, rạ, lá cây, cỏ khô tủ gốc lại. Phương pháp này có thể tiết kiệm được 50% lượng nước tưới, sử dụng trong trường hợp địa phương rất thiếu nước để sinh hoạt. Bạn cứ làm thử một thí nghiệm đơn giản là cho vào 2 khay có kích thước và chất liệu khay như nhau. Cho vào mỗi khay một lượng nước như nhau. Bạn đặt cả 2 khay ra ngoài nắng, lấy lá hay giấy đậy kín một khay lại còn khay kia để hở. Đến chiều bạn đong lại số nước trong từng khay thì sẽ rõ. Thực ra phương pháp quản lý nước cho cây ăn trái có liên quan chặt chẽ với các biện pháp canh tác và phải làm ngay từ cuối mùa mưa như tỉa cành, tạo tán, bón phân hữu cơ và không làm sạch cỏ ngoài tán cây, phủ gốc cho cây ăn trái… Tuy nhiên nếu chưa làm thì bây giờ bà con làm cũng được, muộn còn hơn không. Vì mùa khô được dự báo là rất khốc liệt.
Mong bà con ta chú ý đừng coi thường những biện pháp cho là nhỏ nhặt nhưng rất có hiệu quả để chống hạn cho cây nhất là cây ăn trái trong mùa khô hạn ở vùng Miền Đông Nam bộ.

Tỉa cành, tạo tán sau thu hoạch là một giải pháp kỹ thuật không thể thiếu nếu muốn có năng suất và sản lượng vụ sau. Năng suất thực vật nói chung và cây ăn quả nói riêng được hình thành từ bộ lá để tiến hành quang hợp chuyển năng lượng mặt trời thành các vật chất hữu cơ.

Cây muốn có năng suất thì diện tích lá phải lớn và giảm thiểu được việc các lá che lẫn nhau, muốn vậy phải bằng mọi cách kích thích cây ra chồi, lá mới mà tạo cành tỉa tán là cách làm không thể thiếu, tuy nhiên với mỗi loại cây, tuổi cây nên có các cách tỉa cành tạo tán phù hợp.

Những cây mang trái tận cùng cành như nhãn, xoài, chôm chôm… cần phải cắt ngắn cuống sau chùm quả mới thu hoạch, đồng thời tiến hành sửa tán.

Với những cây ra quả ở nách lá như cây có múi (cam, bưởi, quýt…; trừ quýt hồng). Cần cắt hết cành nhỏ, cành bị che khuất, sâu bệnh, đồng thời cắt những cành vươn quá ra ngoài tán để kích thích ra chồi mới.

Với những cây có quả ở thân như dâu da, bòn bon, mít, sầu riêng… thì chỉ cần cắt sửa một ít cành trong tán, một ít cành ngoài tán.

Ngoài ra, việc tỉa cành tạo tán còn tùy thuộc vào tuổi cây, thông thường cứ 3 năm tỉa lại có 1 năm tỉa đau để định hình lại tán làm sao cho tán phù hợp với sự phát triển bộ rễ, nếu cây trồng cách nhau 8 m thì chiều cao cây tối đa cũng không quá 8 m.

Việc tỉa cành, tạo tán còn phụ thuộc vào thời điểm sau thu hoạch, nếu cây thu hoạch vào mùa khô thì việc tỉa cành, tạo tán sẽ dễ hơn vì sau khi cắt tỉa chỉ cần châm phân, tưới nước thì chồi và đọt non sẽ bật ra ngay; còn nếu thu hoạch trễ, vào mùa mưa thì lúc này nhiệt độ không khí và đất đã giảm nên việc đâm cành lá mới khó khăn hơn.

Với tình hình thời tiết bất thuận, dịch hại trên cây trồng có khả năng bùng phát mạnh. Vì vậy, nhà nông cần lưu ý một số biện pháp trong việc chăm sóc cây ăn trái trong mùa khô nhằm đảm bảo cây không bị sâu bệnh tấn công.

1. Tưới nước cho cây trồng:

Vào mùa khô là thời điểm cây tích lũy dinh dưỡng để ra bông, trái, yêu cầu về lượng nước rất quan trọng, những vùng trồng cây ăn trái phải đảm bảo được lượng nước tưới. Bà con có thể sử dụng giải pháp tưới nước tiết kiệm, sử dụng giải pháp tủ gốc, bón phân, giảm được lượng bốc hơi nước, duy trì độ ẩm…chúng ta cần tưới nước cho cây 2 lần/ngày vào lúc sáng sớm hoặc tối, khi nhiệt độ ngoài trời đã giảm.

2. Tỉa cành và bón phân:

Bên cạnh việc tưới nước, cần cắt tỉa một số cành nhánh không cần thiết, tủ thêm rơm rạ xung quanh gốc và xử lý hạn chế nấm hại, giúp cây trồng tăng cường khả năng chống chịu…

Đối với cây bưởi tơ, trái vào năm đầu rất dễ bị dày. Vì vậy phải tăng cường bón phân vào thời điểm cho trái. Trước một tháng khi bán, bà con nên bón những loại phân có chứa thành phần kali cao như sản phẩm NPK Mỹ Việt 20-20-15, 18-8-16. Để tăng thêm độ ngọt cho trái, phải bón thêm thành phần đa lượng như kali cao giúp trái to hơn, ngọt hơn, cho mùa bội thu.

3. Phòng tránh sâu bệnh và chống nắng:

Công tác quản lý nguồn giống rất quan trọng, phải chọn nguồn giống tốt, không nhiễm dịch bệnh. Một số loại cây ăn trái ra bông vào mùa khô thường bị bọ xít muỗi tấn công. Trong điều kiện âm u, mưa vào mùa khô phù hợp cho bọ xít muỗi phát triển, dẫn đến vụ mùa 2016 – 2017 ảnh hưởng rất lớn. Để hạn chế loại dịch hại này, phải sử dụng biện pháp nuôi kiến vàng trên cây, giúp giảm mật số bọ xít muỗi, hoặc sử dụng một số loại thuốc BVTV. Dùng giải pháp đồng bộ, vận động tuyên truyền để người dân trồng điều đều phun thuốc cùng một lúc. Cần phải che và làm mát cho cây bằng các nguyên liệu rẻ, có sẵn có thể sử dụng là báo, rơm, xi măng, giấy cắt, cỏ khô, hoặc các tông.

Nhiều cánh đồng lúa đang ở giai đoạn tạo hạt, có những chùm hạt dài, nhìn mê tít và ngỡ sẽ có một vụ mùa bội thu. Nhưng chỉ một cơn gió nhẹ thoảng qua là cây đổ ngã ảnh hưởng nhiều đến năng suất và chất lượng lúa khi thu hoạch.

Ngoài sâu bệnh, dịch hại thì đổ ngã cũng là lý do gây lép hạt lúa nhiều nhất. Có nhiều nguyên nhân khiến cây lúa dễ đổ ngã. Vậy nguyên nhân chính là đâu?

Thứ nhất là do tác động của các yếu tố ngoại cảnh như mưa bão, gió to, đất lung trũng, ngập nước.

Thứ hai, những giống lúa cao cây cũng thường bị đổ ngã trong vụ hè thu làm tăng tỷ lệ hạt lép.

Thứ ba, do nông dân áp dụng các yếu tố kỹ thuật không phù hợp như: gieo sạ với mật độ quá dày; bón phân mất cân đối giữa đạm, lân và kali. Trong đó thường gặp nhất là do bà con bón quá nhiều phân đạm ở giai đoạn cuối làm cho cây lúa phát triển lá quá mức mà thân cây lúa bị yếu nên rất dễ dẫn đến đổ ngã. Ở giai đoạn đầu trước khi lúa đón đòng, bón đạm và lân cao nhằm giúp cây phát triển, cứng cây. Ở giai đoạn sau khi trổ bông thì cần tăng lượng Kali để giúp tăng kích cỡ và phẩm chất hạt.

Bông lúa trổ mà bị ngâm trong nước thì sẽ hư hoặc không thụ phấn được (do bông lúa nằm đè lên nhau). Hậu quả cuối cùng là hạt lúa bị lép, năng suất và chất lượng giảm.

Để có được kết quả cao, nhà nông cần lưu ý thêm về giống lúa, tham khảo kỹ thuật chăm sóc, bón phân phù hợp ứng với từng giai đoạn phát triển sẽ hạn chế nhiều dịch bệnh. Từ đó sẽ tiết giảm thời gian và chi phí nhưng tăng lợi ích kinh tế.

Kinh nghiệm bón phân cho sầu riêng trồng tại Đăklak

Phân bón thích hợp cho sầu riêng 4 năm đầu là phân chuồng mục ủ với lân. Khoảng 40kg phân chuồng cộng với 3kg lân cho một gốc. Đào xa mép tán lá khoảng 40 phân (cỡ 2 gang tay), rải phân đều, sau đó lấp đất và tưới đậm.

Cứ sau 30 – 40 ngày vào mùa mưa bón thêm 0,5 đến 2kg NPK 16–16–8+TE hoặc 20-20-15+TE (loại chuyên dùng cho cây cà phê, ca cao) rải đều xung quanh tán lá. Hạn chế tối đa bón đạm, nhất là đạm sunphát dễ làm cơm sượng.

Sang năm thứ 5 khi cây đã sung sức, cành mập cứng đủ sức đeo trái thì bấm đọt (ngọn) để nuôi cành và tạo bộ tán lý tưởng.

Kinh nghiệm bón phân khi trồng sầu riêng chuyên canh ở Châu Thành (Bến Tre)

Anh Trần Ngọc Quang, thuộc ấp Hàm Luông, xã Tân Phú, huyện Châu Thành (Bến Tre) có kinh nghiệm bón phân cho sầu riêng:

Khi kết thúc vụ trái, dọn tỉa cành, tạo tán cho thông thoáng, rải phân NPK + với phân chuồng hoai và phủ một lớp đất phù sa khô (đã vựa sẵn trước) trải đều trên mặt liếp.

Đến cuối tháng 8 âm lịch, tiếp tục bón phân NPK + Super lân và tưới nước đôi ba lần cho rễ dễ hấp thụ. Khi cây ra hoa đơm trái, hàng tháng rải NPK và tưới xả.

Kinh nghiệm bón phân khi trồng sầu riêng ở Mỏ Cày (Bến Tre)

Anh Út Lập, ấp Giồng Nâu xã Nhuận Phú Tân, huyện Mỏ Cày (Bến Tre) có kinh nghiệm:

Giai đoạn cây con và những năm đầu cho trái: Cần bón 5-10 kg phân hữu cơ cho mỗi cây kết hợp với phân vô cơ có lượng đạm cao theo công thức N:P:K là 16:16:8:3 hoặc 20:20:15 theo liều lượng và số lần bón như bảng sau:

Giai đoạn đầu cây đã cho trái ổn định: Bón làm 3 lần trong năm như sau:

Lần 1: Sau khi thu hoạch, tỉa cành bón 10-20 kg phân hữu cơ cho mỗi cây kết hợp với phân vô cơ có lượng đạm cao theo công thức N:P:K:S là 20:5:5:13 hoặc 20:6:6:13 với lượng 2-3 kg hỗn hợp/gốc, tưới nước nhằm tạo bộ lá màu mỡ, sạch sâu bệnh.

Lần 2: Trước ra hoa 30-40 ngày, thúc ra hoa bằng phân hỗn hợp với lượng phân cao theo công thức N:P:K là 18:8:16; 02-3 kg hỗn hợp/gốc.

Lần 3: Khi gốc to bằng trái chôm chôm, giúp trái phát triển nhanh và có chất lượng cao bằng phân hỗn hợp với lượng kali cao theo công thức N:P:K là 18:8:16; 02-3 kg hỗn hợp/gốc.

Ngoài ra, còn có thể sử dụng phân bón lá để góp phần nâng cao năng suất và phẩm chất trái. Nếu sử dụng phân bón lá nhiều đạm sẽ làm giảm phẩm chất trái như cơm bị sượng, bị nhão…

Bón phân cho sầu riêng Monthoong

Anh Huỳnh Văn Phải ở ấp Tân Sơn, xã Ngũ Hiệp, huyện Cai Lậy, Tiền Giang có kinh nghiệm:

Làm liếp đơn rộng 5m, mương rộng 1,5m, chính giữa liếp đắp mô có đường kính 1,2m, cao 0,6m, trồng theo kích cỡ cây cách cây 8m x 8m. Ở giữa mô khoét một lỗ rồi cho vào hố 10 kg hỗn hợp phân hữu cơ hoai gồm phân dơi, trộn tro trấu, xơ dừa + 1kg supe lân + 50g Furadan, đặt cây con vào.

Trong năm đầu chỉ ngâm phân để tưới cây. Khi cây đã bén rễ ra đất, pha 1 muỗng canh phân NPK 20-20-15 trong thùng 10 lít nước tưới đều cho mỗi gốc, định kỳ hai tháng tưới một lần, kết hợp dùng thêm phân bón qua lá, thuốc trừ sâu, rầy bệnh nhằm giúp cây phát triển khỏe mạnh.

Đến lúc cây đã được hai năm tuổi thì bắt đầu dùng phân bón gốc, chia làm bốn lần bón trong năm, mỗi lần bón 250g NPK 20-20-15/cây vào các đợt đọt đã già lá.

Khi trái to bằng trái chôm chôm, bón cho mỗi gốc một bao phân gà, vì theo kinh nghiệm phân gà không chỉ cung cấp chất dinh dưỡng nuôi trái mà còn góp phần đáng kể trong việc hạn chế nấm bệnh Phytophthora tấn công (bệnh nguy hiểm nhất trên cây sầu riêng). Về phân hóa học, chỉ sử dụng phân NPK có sunfat kali (K2SO4), vì nếu dùng phân NPK có gốc clorua kali (KCl) bón sẽ làm cho trái giảm phẩm chất, sượng trái. Cụ thể ở giai đoạn này bón cho mỗi gốc khoảng 1kg NPK 20-20-15, riêng ở những cây mang nhiều trái thì tăng lượng phân lân. Bên cạnh đó, còn tận dụng nguồn phân cá tươi ngâm ủ tưới bổ sung thêm dinh dưỡng nuôi trái, độ khoảng 20 ngày tưới một lần.